Bài Ðọc I: Xh 12, 1-8. 11-14

"Những chỉ thị về bữa Tiệc Vượt qua".

Trích sách Xuất Hành.

Trong những ngày ấy, Chúa phán cùng Môsê và Aaron ở đất Ai-cập rằng: Tháng này các ngươi phải kể là tháng đầu năm, tháng thứ nhất. Hãy nói với toàn thể cộng đồng con cái Israel rằng: "Mùng mười tháng này, ai nấy phải bắt một chiên con, mỗi gia đình, mỗi nhà một con. Nếu nhà ít người, không ăn hết một con chiên, thì phải mời người láng giềng đến nhà cho đủ số người để ăn một con chiên. Chiên đó không được có tật gì, phải là chiên đực, được một năm. Có bắt dê con cũng phải làm như thế. Vậy phải để dành cho đến ngày mười bốn tháng này, rồi vào lúc chập tối, toàn thể cộng đồng con cái Israel sẽ giết nó, lấy máu bôi lên khung cửa những nhà có ăn thịt chiên. Ðêm ấy sẽ ăn thịt nướng với bánh không men và rau đắng. Phải ăn như thế này: Phải thắt lưng, chân đi dép, tay cầm gậy và ăn vội vã: vì đó là ngày Vượt Qua của Chúa. Ðêm ấy Ta sẽ đi qua xứ Ai-cập, sẽ giết các con đầu lòng trong xứ Ai-cập, từ loài người cho đến súc vật, và Ta sẽ trừng phạt chư thần xứ Ai-cập: vì Ta là Chúa. Máu bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ là dấu hiệu; và khi thấy máu, Ta sẽ đi qua mà tha cho các ngươi, và các ngươi sẽ không bị tai ương tác hại khi Ta giáng hoạ trên xứ Ai-cập. Các ngươi hãy ghi nhớ ngày ấy, làm lễ tưởng niệm, và phải mừng ngày đó trọng thể kính Thiên Chúa. Các ngươi sẽ lập lễ này để mừng vĩnh viễn muôn đời".

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 115, 12-13. 15-16bc. 17-18

Ðáp: Chén chúc tụng là sự thông hiệp Máu Chúa Kitô (x. 1 Cr 10, 16).

Xướng: 1) Tôi lấy gì dâng lại cho Chúa để đền đáp những điều Ngài ban tặng cho tôi? Tôi sẽ lãnh chén cứu độ, và tôi sẽ kêu cầu danh Chúa. - Ðáp.

2) Trước mặt Chúa, thật là quý hoá cái chết của những bậc thánh nhân Ngài. Con là tôi tớ Ngài, con trai của nữ tỳ Ngài, Ngài đã bẽ gãy xiềng xích cho con. - Ðáp.

3) Con sẽ hiến dâng Chúa lời ca ngợi làm sinh lễ, và con sẽ kêu cầu danh Chúa. Con sẽ giữ trọn lời khấn xin cùng Chúa, trước mặt toàn thể dân Ngài. - Ðáp.

 

Bài Ðọc II: 1 Cr 11, 23-26

"Mỗi khi anh em ăn và uống, anh em loan truyền việc Chúa chịu chết".

Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rintô.

Anh em thân mến, phần tôi, tôi đã lãnh nhận nơi Chúa điều mà tôi đã truyền lại cho anh em, là Chúa Giêsu trong đêm bị nộp, Người cầm lấy bánh và tạ ơn, bẻ ra và phán: "Các con hãy lãnh nhận mà ăn, này là Mình Ta, sẽ bị nộp vì các con: Các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta. Cùng một thể thức ấy, sau bữa ăn tối, Người cầm lấy chén, và phán: "Chén này là Tân ước trong Máu Ta; mỗi khi các con uống, các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta". Vì mỗi khi anh em ăn bánh và uống chén này, anh em loan truyền việc Chúa chịu chết, cho tới khi Chúa lại đến".

Ðó là lời Chúa.

 

Câu Xướng Trước Phúc Âm: Ga 13, 34

Chúa phán: "Thầy ban cho các con một giới răn mới, là các con hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương các con".

 

Phúc Âm: Ga 13, 1-15

"Ngài yêu thương họ đến cùng".

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Trước ngày Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu biết đã đến giờ Mình phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng. Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người. Người biết rằng Chúa Cha đã trao phó mọi sự trong tay mình, và vì Người bởi Thiên Chúa mà đến và sẽ trở về cùng Thiên Chúa. Người chỗi dậy, cởi áo, lấy khăn thắt lưng, rồi đổ nước vào chậu; Người liền rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau. Vậy Người đến chỗ Simon Phêrô, ông này thưa Người rằng: "Lạy Thầy, Thầy định rửa chân cho con ư?" Chúa Giêsu đáp: "Việc Thầy làm bây giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu". Phêrô thưa lại: "Không đời nào Thầy sẽ rửa chân cho con". Chúa Giêsu bảo: "Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ không được dự phần với Thầy". Phêrô liền thưa: "Vậy xin Thầy hãy rửa không những chân con, mà cả tay và đầu nữa". Chúa Giêsu nói: "Kẻ mới tắm rồi chỉ cần rửa chân, vì cả mình đã sạch. Tuy các con đã sạch, nhưng không phải hết thảy đâu". Vì Người biết ai sẽ nộp Người nên mới nói: "Không phải tất cả các con đều sạch đâu".

Sau khi đã rửa chân cho các ông, Người mặc áo lại, và khi đã trở về chỗ cũ, Người nói: "Các con có hiểu biết việc Thầy vừa làm cho các con chăng? Các con gọi Ta là Thầy và là Chúa thì phải lắm, vì đúng thật Thầy như vậy. Vậy nếu Ta là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các con, thì các con cũng phải rửa chân cho nhau. Vì Thầy đã làm gương cho các con để các con cũng bắt chước mà làm như Thầy đã làm cho các con".

Ðó là lời Chúa.

 

 

 

Cảm Nhận Lời Chúa

 

Chiều Thứ Năm Tuần Thánh hôm nay, Giáo Hội tưởng niệm Bữa Tiệc Ly Chúa Kitô đã cùng với thành phần môn đệ là tông đồ của Người cử hành, một biến cố bao gồm 4 sự kiện chính yếu: 1- Chúa Giêsu rửa chân cho các tông đồ; 2- Chúa Giêsu thiết lập Bí Tích Thánh Thể (kèm theo Bí Tích Truyền Chức Thánh); 3- Chúa Giêsu tâm sự chia tay với thành phần môn đệ nồng cốt và thân tín nhất của Người, nhất là giới răn mới Người trăn trối lại cho các vị; và 4- Chúa Giêsu dâng lời cầu nguyện lên Cha của Người để xin ơn hiệp nhất cho các vị nói riêng, và cho Giáo Hội nói chung.

Tuy nhiên, Bài Phúc Âm cho Thánh Lễ Thứ Năm Tuần Thánh này lại chỉ được Giáo Hội chọn đọc phần đầu, đó là đoạn về biến cố Chúa Giêsu Rửa Chân cho các vị môn đệ tông đồ thôi, chứ không thấy việc Người thiết lập Bí Tích Thánh Thể, như bộ ba Phúc Âm Nhất Lãm. Theo người viết này thì có thể là vì: Sự kiện Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ bao gồm nhiều ý nghĩa: ý nghĩa yêu thương, ý nghĩa phục vụ, ý nghĩa Thánh Thể và ý nghĩa khổ nạn

Thứ nhất, biến cố Chúa Giêsu Rửa Chân cho các tông đồ mang ý nghĩa yêu thương: "Trước ngày Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu biết đã đến giờ Mình phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng. Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người".

Ở đây, chúng ta thấy ngay được ý nghĩa của tác động rửa chân của Người xuất phát chẳng những từ lòng Người yêu thương, mà còn yêu thương cho đến cùng nữa, không phải chỉ ở chỗ hiến mạng sống mình cho người mình yêu (xem Gioan 15:13), mà còn ở chỗ yêu đến con chiên lạc cuối cùng là bao gồm cả Giuđa Íchca nữa: "Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng", tức đến cả người môn đệ khốn nạn nhất nhưng cũng đáng thương nhất, người môn đệ đã có "ý định nộp Người".

Thứ hai, biến cố Chúa Giêsu Rửa Chân cho các tông đồ mang ý nghĩa phục vụ: "Các con có hiểu biết việc Thầy vừa làm cho các con chăng? Các con gọi Ta là Thầy và là Chúa thì phải lắm, vì đúng thật Thầy như vậy. Vậy nếu Ta là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các con, thì các con cũng phải rửa chân cho nhau. Vì Thầy đã làm gương cho các con để các con cũng bắt chước mà làm như Thầy đã làm cho các con".

Đúng thế, nếu Chúa Kitô "là Thày và là Chúa" của các tông đồ, Đấng đã "đến không phải để được hầu hạ mà là hầu hạ và hiến mạng sống mình làm giá chuộc cho nhiều người" (Mathêu 20:28), thì các vị là thành phần được Người tuyển chọn để thay Người sau này dẫn dắt đoàn chiên của Người, cũng không thể nào leo rào mà vào chuồng chiên, như thành phần trộm cướp phá hoại, mà phải qua "cửa chiên" (Gioan 10:1-2) là theo gương "Người mục tử nhân lành thí mạng sống vì cho chiên được sự sống và là sự sống viên mãn" (Gioan 10:10)

Thứ ba, biến cố Chúa Giêsu Rửa Chân cho các tông đồ mang ý nghĩa Thánh Thể: "Người đến chỗ Simon Phêrô, ông này thưa Người rằng: 'Lạy Thầy, Thầy định rửa chân cho con ư?' Chúa Giêsu đáp: 'Việc Thầy làm bây giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu'. Phêrô thưa lại: 'Không đời nào Thầy sẽ rửa chân cho con'. Chúa Giêsu bảo: 'Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ không được dự phần với Thầy'".

Nếu việc rửa chân ám chỉ việc thanh tẩy chẳng những tội lỗi mà cả tất cả những gì bất xứng nơi các vị tông đồ là thành phần chứng nhân tiên khởi của Người đồng thời cũng là những thẩm quyền ban phát mầu nhiệm thánh, không phải chỉ là việc thanh tẩy từng vị mà là thanh tẩy chung hết tất cả các vị: "Tuy các con đã sạch, nhưng không phải hết thảy đâu". Vậy, nếu Thánh Thể là Thân Thể Chúa Kitô, bất khả phân ly với Chúa Kitô, mà Giáo Hội là Nhiệm Thể Chúa Kitô, muốn xứng đáng "được dự phần với Thày", trước hết, Giáo Hội cần phải được Chúa Kitô thánh hóa để Giáo Hội trở nên "xinh đẹp lộng lẫy, không tỳ ố, không vết nhăn hoặc bất cứ một khuyết điểm nào, nhưng thánh thiện và tinh tuyền". (Epheso 5:27).

Thứ bốn, biến cố Chúa Giêsu Rửa Chân cho các tông đồ mang ý nghĩa Khổ Nạn: Chính vì thế mà bài Phúc Âm Rửa Chân hôm nay mới bao gồm 2 chi tiết liên quan đến cuộc khổ nạn của Người, và cả 2 chi tiết này đều liên quan đến người môn đệ phản nộp Người là Giuđa Íchca: 1- "Trước ngày Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu biết đã đến giờ Mình phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng. Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người"; 2- "'Tuy các con đã sạch, nhưng không phải hết thảy đâu'. Vì Người biết ai sẽ nộp Người nên mới nói: 'Không phải tất cả các con đều sạch đâu'".

Trong bài Giáo Lý về Tam Nhật Phục Sinh ngày 31/3/2021, ĐTC Phanxicô đã liên kết việc rửa chân của Chúa Kitô với biến cố khổ giá của Người như sau: "Chính vào buổi tối này mà Người xin chúng ta hãy yêu thương nhau bằng việc trở thành tôi tớ cho nhau, như Người đã rửa chân cho các môn đệ, một cử chỉ báo trước hy tế đẫm máu của Người trên thập tự giá. Thật vậy, Vị Thày và Vị Chúa này sẽ chết vào ngày hôm sau để thanh tẩy không phải là chân, mà là cõi lòng cùng tất cả đời sống của các môn đệ Người. Đó là một hy hiến phục vụ cho tất cả chúng ta, vì bằng việc phục vụ của hy tế này Người đã cứu chuộc tất cả chúng ta".

Bốn ý nghĩa chính yếu nơi sự kiện Chúa Kitô rửa chân cho các tông đồ trong Bài Phúc Âm cho Thứ Năm Tuần Thánh này bất khả phân ly. Ở chỗ, tất cả, dù là phục vụ hay Thánh Thể và Khổ Nạn, đều xuất phát từ tình yêu vô cùng nhân hậu của Chúa Kitô, ở ý nghĩa thứ nhất. Phục vụ, ý nghĩa thứ hai của việc Chúa Kitô rửa chân cho các tông đồ, là chứng cớ đích thực và là ấn tín của tình yêu trọn hảo, là chính chân dung truyền thần của tình yêu. Thánh Thể là Bánh Sự Sống bởi Hiến Tế Yêu Thương từ cuộc Khổ Nạn của Đấng "yêu thương những kẻ thuộc về mình thì Người yêu thương cho đến cùng".

Tuy Bài Phúc Âm không trình thuật lại việc Chúa Giêsu thiết lập Bí Tích Thánh Thể, nhưng phụng vụ Lời Chúa, ở Bài Đọc 1, Đáp Ca và Bài Đọc 2, cũng không thể bỏ qua.

Ở Bài Đọc 1, trích Sách Xuất Hành, nói về cách thức dọn bữa Vượt Qua, yếu tố cần cho Bữa Vượt Qua, thời điểm và cách thức cử hành Bữa Vượt Qua, ý nghĩa Bữa Vượt Qua của Dân Do Thái ngay trước khi Xuất Ai Cập: "Mùng mười tháng này, ai nấy phải bắt một chiên con, mỗi gia đình, mỗi nhà một con....  Chiên đó không được có tật gì, phải là chiên đực, được một năm... phải để dành cho đến ngày mười bốn tháng này, rồi vào lúc chập tối, toàn thể cộng đồng con cái Israel sẽ giết nó, lấy máu bôi lên khung cửa những nhà có ăn thịt chiên. Ðêm ấy sẽ ăn thịt nướng với bánh không men và rau đắng. Phải ăn như thế này: Phải thắt lưng, chân đi dép, tay cầm gậy và ăn vội vã: vì đó là ngày Vượt Qua của Chúa... Máu bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ là dấu hiệu; và khi thấy máu, Ta sẽ đi qua mà tha cho các ngươi, và các ngươi sẽ không bị tai ương tác hại khi Ta giáng hoạ trên xứ Ai-cập. Các ngươi hãy ghi nhớ ngày ấy, làm lễ tưởng niệm, và phải mừng ngày đó trọng thể kính Thiên Chúa"

Ở Bài Đọc 2, trích Thư thứ nhất Thánh Phaolô gửi cho giáo đoàn Corintô, nói về biến cố Chúa Giêsu thiết lập Thánh Thể và ý nghĩa của việc Giáo Hội cử hành Thánh Thể: "Chúa Giêsu trong đêm bị nộp, Người cầm lấy bánh và tạ ơn, bẻ ra và phán: 'Các con hãy lãnh nhận mà ăn, này là Mình Ta, sẽ bị nộp vì các con: Các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta'. Cùng một thể thức ấy, sau bữa ăn tối, Người cầm lấy chén, và phán: 'Chén này là Tân ước trong Máu Ta; mỗi khi các con uống, các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta'. Vì mỗi khi anh em ăn bánh và uống chén này, anh em loan truyền việc Chúa chịu chết, cho tới khi Chúa lại đến'". Trong Bài Giáo Lý về Tam Nhật Phục Sinh ngày 31/3/2021, ĐTC Phanxicô cũng tái xác tín như thế: "Từ ngày mai đến Chúa Nhật, chúng ta sẽ sống những ngày chính yếu của Phụng Niên, bằng việc cử hành mầu nhiệm Khổ Nạn, Tử Nạn và Phục Sinh của Chúa. Chúng ta sống mầu nhiệm này mỗi khi chúng ta cử hành Thánh Thể".

Nếu Thánh Thể là Bánh Sự Sống, một Bánh Sự Sống được làm nên bởi cuộc Vượt Qua của Chúa Kitô, và được lập ra để thông ban Sự Sống Thần Linh cho Giáo Hội nói chung và các chi thể của Giáo Hội nói riêng, như Cây Nho thông nhựa sống của mình cho từng cành nho còn dính liền với thân nho của mình, thì Bánh Sự Sống cũng chất chứa ý nghĩa phục vụ của việc Chúa Kitô rửa chân cho các tông đồ nói chung trong Bài Phúc Âm hôm nay, nhất là cho những người môn đệ nào luôn "thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn... đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ vừa về tới và gõ cửa, là mở ngay" (Luca 12:35-36), thì: "chủ sẽ thắt lưng, đưa họ vào bàn ăn, và đến bên từng người mà phục vụ" (Luca 12:37).

Đối với thành phần tôi tớ diễm phúc nhờ được chủ phục vụ ấy, hơn ai hết, họ thực sự cảm nhận được tình yêu vô cùng nhân hậu của Thiên Chúa nơi Chúa Kitô là Chủ của họ, để rồi,  bằng chính những gì họ được Ngài ban tặng cho họ, đó là chính công nghiệp cứu độ, hay "chén cứu độ", vô cùng cao quí của Chúa Kitô, tức là họ nhân danh Chúa Kitô, họ "nhờ Người, với Người và trong Người", mà tôn vinh chúc tụng, ngợi khen cảm tạ, đền tạ và cầu khẩn Thiên Chúa, như tâm tình của Thánh Vịnh 115 ở Bài Đáp Ca hôm nay:

1) Tôi lấy gì dâng lại cho Chúa để đền đáp những điều Ngài ban tặng cho tôi? Tôi sẽ lãnh chén cứu độ, và tôi sẽ kêu cầu danh Chúa.

2) Trước mặt Chúa, thật là quý hoá cái chết của những bậc thánh nhân Ngài. Con là tôi tớ Ngài, con trai của nữ tỳ Ngài, Ngài đã bẽ gãy xiềng xích cho con.

3) Con sẽ hiến dâng Chúa lời ca ngợi làm sinh lễ, và con sẽ kêu cầu danh Chúa. Con sẽ giữ trọn lời khấn xin cùng Chúa, trước mặt toàn thể dân Ngài.

 

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL. Nếu có thể xin nghe chia sẻ theo cảm hứng hơn là đọc lại bài chia sẻ trên

 

TuanThanh-5.mp3